Birlamchi immunyetishmovchiliklarda emlash boshqa shaxslarning odatdagi emlashidan sezilarli darajada farq qilishi mumkin. Kasallik guruhlari va har biri uchun emlash ko'rsatmalari va qarshi ko'rsatmalari keltirilgan.
Antitana ishlab chiqarishning sezilarli defitsiti
(og'ir agammaglobulinemiya, gipogammaglobulinemiya)
Barcha inaktivlangan vaksinalar bilan emlash ko'rsatmalari:
- emlash taqvimiga ko'ra – DTP (ko'kyo'tal, difteriya, qoqshol), poliomielit (faqat IPV), Hib (Haemophilus influenzae b turi), gepatit B.
- va qo'shimcha – birinchi navbatda pnevmokokk, meningokokk vaksinasi va mavsumiy grippga qarshi, imkon bo'lsa gepatit A ga qarshi ham.
Qarshi ko'rsatma:
- barcha tirik vaksinalar (jumladan taqvimdagi BCG va QPQ, og'iz orqali poliomielit vaksinasi OPV; qo'shimcha rotavirus, suvchechakka qarshi).
Antitana ishlab chiqarishning kichik defitsitlari
(IgA yetishmovchiligi, polisaxarid antigenlarga qarshi antitana yetishmovchiligi)
Emlash ko'rsatmalari:
- taqvimdagi barchasi – gepatit B, BCG, DTP (ko'kyo'tal, difteriya, qoqshol), poliomielit (faqat IPV), Hib (Haemophilus influenzae b turi).
- va qo'shimcha – birinchi navbatda pnevmokokk, meningokokk vaksinasi va mavsumiy grippga qarshi.
Qarshi ko'rsatma:
- og'iz orqali poliomielit vaksinasi OPV.
Komplement tizimi defitsiti
(klassik yoki muqobil yo'l)
Emlashga qarshi ko'rsatmalar yo'q. Barcha vaksinalar ko'rsatilgan:
- emlash taqvimiga ko'ra – gepatit B, BCG, DTP (ko'kyo'tal, difteriya, qoqshol), poliomielit, Hib (Haemophilus influenzae b turi).
- va qo'shimcha – birinchi navbatda pnevmokokk, meningokokk vaksinasi va mavsumiy grippga qarshi.
Pnevmokokklarga, barcha mumkin bo'lgan shtammlardagi meningokokklarga va Hib-infeksiyasiga qarshi vaksinalarni o'z vaqtida berishga alohida e'tibor qaratish kerak.
Fagotsitoz tizimi defitsitlari
Surunkali granulomatoz kasallik
Emlash ko'rsatmalari:
- barcha inaktivlangan vaksinalar bilan, ham taqvimdagi – DTP (ko'kyo'tal, difteriya, qoqshol), poliomielit (faqat IPV), Hib (Haemophilus influenzae b turi), gepatit B,
- ham qo'shimcha tavsiya etilganlar bilan – birinchi navbatda pnevmokokk, meningokokk vaksinasi va mavsumiy grippga qarshi, imkon bo'lsa gepatit A ga qarshi ham.
Ba'zi tirik vaksinalarga ehtiyotkorlik:
- QPQ (qizamiq, epidemik parotit, qizilcha) va suvchechakka qarshi – quyidagi hollarda qo'llanilishi kerak
- faqat ma'lum T-limfotsit darajalarida
- CD4+ > 20% (1 yoshdan)
- yoki CD4+ > 15% (3 yoshdan)
Qarshi ko'rsatma – barcha boshqa tirik vaksinalar:
- BCG, og'iz orqali poliomielit vaksinasi OPV, rotavirus vaksinasi.
Adgeziya molekulalari defekti, Chediak-Higashi sindromi, tug'ma neytropeniya
Barcha inaktivlangan vaksinalar bilan emlash ko'rsatmalari:
- emlash taqvimiga ko'ra – DTP (ko'kyo'tal, difteriya, qoqshol), poliomielit (faqat IPV), Hib (Haemophilus influenzae b turi), gepatit B;
- va qo'shimcha – birinchi navbatda pnevmokokk, meningokokk vaksinasi va mavsumiy grippga qarshi, imkon bo'lsa gepatit A ga qarshi ham.
Qarshi ko'rsatma:
- barcha tirik vaksinalar (jumladan taqvimdagi BCG va QPQ, og'iz orqali poliomielit vaksinasi OPV; qo'shimcha rotavirus, suvchechakka qarshi).
Tug'ma immunitet defektlari
(IL-12, interferon-γ)
Barcha inaktivlangan vaksinalar bilan emlash ko'rsatmalari:
- emlash taqvimiga ko'ra – DTP (ko'kyo'tal, difteriya, qoqshol), poliomielit (faqat IPV), Hib (Haemophilus influenzae b turi), gepatit B;
- va qo'shimcha – birinchi navbatda pnevmokokk, meningokokk vaksinasi va mavsumiy grippga qarshi, imkon bo'lsa gepatit A ga qarshi ham.
Qarshi ko'rsatma:
- barcha tirik vaksinalar (jumladan taqvimdagi BCG va QPQ, og'iz orqali poliomielit vaksinasi OPV; qo'shimcha rotavirus, suvchechakka qarshi).
Aralash yoki kombinatsiyalangan T-hujayra defitsitlari
(to'liq DiGeorge sindromi, ataksiya-telangiektaziya, Uiskott-Oldrich sindromi, giper-IgE sindromi)
Emlash ko'rsatmalari:
- barcha inaktivlangan vaksinalar bilan, ham taqvimdagi – DTP (ko'kyo'tal, difteriya, qoqshol), poliomielit (faqat IPV), Hib (Haemophilus influenzae b turi), gepatit B,
- ham qo'shimcha tavsiya etilganlar bilan – birinchi navbatda pnevmokokk, meningokokk vaksinasi va mavsumiy grippga qarshi, imkon bo'lsa gepatit A ga qarshi ham.
Ba'zi tirik vaksinalarga ehtiyotkorlik:
- QPQ (qizamiq, epidemik parotit, qizilcha) va suvchechakka qarshi – quyidagi hollarda qo'llanilishi kerak
- yoki ma'lum T-limfotsit darajalarida
- CD4+ > 20% (1 yoshdan) yoki CD4+ > 15% (3 yoshdan),
- CD3 > SS500/mkl, CD8 ≥ 200/mkl,
- yoki mitogenga ijobiy javob bo'lsa.
Qarshi ko'rsatma – barcha boshqa tirik vaksinalar:
- BCG, og'iz orqali poliomielit vaksinasi OPV, rotavirus vaksinasi.
